آیا فیس‌بوک ما را افسرده می‌کند؟

آیا فیس‌بوک ما را افسرده می‌کند؟

تجربه‌ی “از قافله عقب ماندن” مساله‌ای است که چند سال پیش روانشناسان آن را به عنوان یکی از خطرات استفاده از فیس‌بوک برشمردند. فرض کنید یک شب در خانه نشسته‌اید و تصمیم می‌گیرید سری به فیس‌بوک‌تان بزنید تا از حال دوستان‌تان خبردار شوید. می‌بینید که آن‌ها در مهمانی هستند، درست وقتی که شما بیکار در خانه نشسته‌اید. به فکر می‌افتید که چرا هیچ‌کسی شما را دعوت نکرده است، با این‌که فکر می‌کردید بین این دوستان‌تان محبوب هستید. آیا ویژگی‌ای دارید که آن‌ها از آن خوش‌شان نمی‌آید؟ چند جشن و اتفاق را به دلیل این‌که دوستان‌تان نخواسته‌اند شما در آن باشید از دست داده‌اید؟ ذهن‌تان به همین مسائل مشغول می‌شود و همین که به علت این مسائل فکر می‌کنید، عزت نفس‌تان شروع به تحلیل رفتن می‌کند.

احساس کنارگذاشته‌شدن همواره یک عامل بالقوه برای احساس افسردگی و عزت نفس پایین بوده است، با این وجود شبکه‌های اجتماعی تعداد دفعاتی را که متوجه می‌شوید از لیست خط خورده‌اید بیش‌تر می‌کند. با در نظر گرفتن چنین ریسک‌هایی، آکادمی طب اطفال آمریکا، هشداری داده مبنی بر این‌که فیس‌بوک می‌تواند ایجادکننده‌ی افسردگی در کودکان و نوجوانان باشد. کودکان و نوجوانان نسبت به پس‌زده‌شدن حساسیت بیش‌تری دارند.

در مورد این‌که آیا فیس‌بوک عاملی برای افسردگی هست یا خیر، اختلاف نظر وجود دارد. برخی‌ها شخصیت فرد را عامل تعیین‌کننده در این موضوع می‌دانند. محققانی در دانشگاه هنگ‌کنگ، صفت روان‌رنجورخویی را عامل تعیین‌کننده می‌دانند. این صفت، تعیین‌کننده‌ی تمایل افراد به نگرانی بیش از حد، احساس اضطراب و حس ناامنی است. پیش‌تر، چندین مطالعه نقش روان‌رنجورخویی را در تمایل کاربران فیس‌بوکی به ارائه‌ی تصویری خوب‌تر از خود بررسی کرده بودند. از این گذشته، افراد با روان‌رنجورخوییِ بالا، احتمال بیش‌تری دارد که حساب‌های دیگران را دنبال کنند به جای این‌که خودشان پست‌های جدید بگذارند. دو ویژگی دیگر روانی که به این موضوع مربوط هستند، حسادت و چشم و هم‌چشمی است، که با تجربیات منفی افراد در این شبکه‌ها مرتبط است.

با وجود این‌ها، هنوز تحقیقی که بتواند اثبات کند که استفاده از فیس‌بوک به افسردگی می‌انجامد انجام نشده است. این در حالی است که، به کسانی که روان‌رنجورخویی بالایی دارند توصیه می‌شود، در مورد استفاده‌ی زیاد از این شبکه‌ها محتاط باشند. چرا که، آن‌طور که محققان دانشگاه شویان هنگ‌کنگ می‌گویند، این احتمال وجود دارد که افراد با روان‌رنجورخویی بالا که علائم افسردگی هم دارند، بر اثر استفاده از فیس‌بوک دچار مشکل شوند.